🫎 Karar Verme Yetkisi Olan Bulmaca

iletmeleridevamlı olarak karar vermede iyi ve baarılı olanı seçmeye artlandırmaktadır (Forman ve Gass, 2001: 469). Karar verme sürecine sayısal yöntemlerin veya karar teknolojilerinin (karar analizleri, modelleri, algoritmaları ve teorileri) olumlu bir etkisi bulunmaktadır (Carlson ve Fuller, 1996: 46). ÖlümeKarar Verme Oyunu nasıl oynanır ? PLAY a basın. START a basın. 50000 dolar kazanacağınız bir iş. Müşterinin karısını öldüreceksiniz. ACCEPT e basın. Kafaya nişan alıp ateş edin. Mutfağa girip gazeteyi okuyun. OFİS e girin bilgisayarı okuyun. Yeni işinizi alın. modernoyun.com Cevap : Bulmacada 'Karar verme yetkisi 10 harfli' sorusunun cevabı olan 'İNSİYATİF' kelimesinin sözlükte eş anlamı nedir: Cevabı Kopyala. Eğer bulmaca cevabınızdaki boşluk 10 harfli ise cevaba İnisiyatif yazabilirsiniz. Bu cevaba 0 yorum yazıldı. enbasit konularda bile karar verip harekete geçmeyi engelleyen, hastalık derecesinde irade zayıflığı:abuli en büyük hint tanrısı:indra en büyük,ulu:kübra Kare ve çengel bulmacada bugün sorulan "Karşı çıkma, engelleme" sorusunun yanıtı aşağıdadır. Harflerin üzerine tıklayarak cevabı kopyalayabilirsiniz. 4 Harfli V E T O. Onaylanmış Cevap: VETO. 11. Bulmacada 'Karar verme yetkisi bulmaca' sorusunun cevabı olan 'İNSİYATİF' kelimesinin sözlükte eş anlamı nedir: Cevabı Kopyala Eğer bulmaca cevabınızdaki boşluk 10 harfli ise cevaba İnisiyatif yazabilirsiniz. Yetkisizlik: Yetkisiz olma durumu, salahiyetsizlik. Görev : Bir organ veya hücrenin yaptığı iş. Bir değerin başka değerlerle olan ilişkisi. Resmî iş, vazife. Bir kimseye veya bir kurula verilen özel amaçlı iş, misyon. İşlev. Bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş. Genel ya da özel af ilanı için karar verme Uluslararası anlaşmaların onaylanmasını uygun bulma Bazı konularda Bakanlar Kurulu’na kanun hükmünde kararname çıkarabilme yetkisi verme TARAFTEŞKİLİ SAĞLANMADAN DAVADA GÖREVSİZLİK KARARI VERİLEMEZ. T.C YARGITAY 15.HUKUK DAİRESİ ESAS NO.2014/5360 KARAR NO.2014/6131 . Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: Bubakımdan, adli yargı mercii olan genel mahkemeler ile kaza yetkisini haiz bu makamlar arasında çıkabilecek görev ve yetki uyuşmazlıklarını, merci belirleme suretiyle çözme görevi, 1684 sayılı yasanın 1. maddesi uyarınca Ceza Genel Kuruluna aittir. İsis- Bereket Tanrıçası. Maat - Adalet Tanrıçası. Ra - Güneş Tanrısı. Seth - Çöl Tanrısı. Amon - Gök Tanrısı. Ailuros - Antik Mısır'da kedi tanrıça. Bastet olarak da biliniyordu. Uzunca bir süre Mısır'da bir kediye zarar vermek kanuna aykırıydı ve bu suçun cezası ölümdü. Bastet İsis'in ve Ra'nın kızıydı. T.C. D A N I Ş T A Y. BEŞİNCİ DAİRE. Esas No : 2016/6751. Karar No : 2017/12835. Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı): İçişleri Bakanlığı / ANKARA. Vekili : I. Hukuk Müşaviri. Karşı Taraf (Davacı) : İstemin_Özeti : İdare Mahkemesinin 22.4.2016 tarih ve E:2016/170, K:2016/769 sayılı kararının, dilekçede yazılı nedenlerle 0S13sc. Av. Mehmet GÜNDaha İyi Yargı Derneği Başkanı İhracatının yaklaşık %70'i ithalata dayalı olan iş dünyası, ekonomi yönetimine güvensiz olmasının ötesinde bu aralar oldukça kızgın ve şaşkınlık içinde. Merkez Bankası’nın “ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin husus ve esasları düzenleyen genelgesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın talimatı üzerine değişiklikler yaparak bakanlığın tarihli talimatı gereğince 3 Ocak 2021’den itibaren %25, tarihli talimatı üzerine 18 Nisan 2022 tarihinden itibaren %40 oranında ihracat dövizlerinin Merkez Bankası’na, bankanın belirlediği kurdan satma zorunluğu getirmiş olması bardağı taşıran son damla gibi görülmekte. İhracat bedellerinin %25'ini Merkez Bankası’na satma zorunluğu ilk getirildiğinde itiraz etmeyerek durumu kabullenmiş gibi görünen iş dünyası bu oranın %40'a çıkarılması üzerine oldukça rahatsız olmuş durumda. Ankara’da resmi kapıları aşındıran, bu karardan dönülmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ve diğer ilgililere dil döken iş dünyası kendi içinde kızgın. Bir kesimi ise ihracat dövizini satarken ve en azından ithalat için döviz alırken zarar görmelerini önleyecek bir ara yol bulma derdinde. ihracatçıların Merkez Bankası’na satmak zorunda olduğu dövizi sattığı kur üzerinden geri almasını sağlayan bir formüle yönetimin evet diyebileceği konuşulmakta. Öyle yapılırsa ihracatçı; ithalat yapmak istediğinde sattığı döviz karşılığında aldığı TL ile Kur Korumalı Mevduatta benzer bir şekilde aynı miktarda dövizi geri satın alabilecek. SWAP anlaşmalarında da öyle oluyor başka ülke merkez bankalarına bir miktar TL vererek döviz ödünç alınıyor, verilen TL iade edilirken ödünç alınan dövizi iade ediliyor. Yani işin özünde Merkez Bankası ihracatçıları SWAP yapmaya zorluyor. Can havli içindeki iş dünyası; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ve Merkez Bankası’nın yetkisini sorgulamıyor; yargıya gitmeyi, hukuktan yardım almayı düşünmüyor. Merkez Bankası 2018 tarihli İhracat İşlemlerine Dair Genelge’nin 12. maddesine dayanarak Bakanlığının talimatı doğrultusunda ihracat bedellerinin %40'ının merkez bankasına satılmasını istiyor. Fakat ne bakanlığın ne de Merkez Bankası’nın buna karar verme yetkisi yok... Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın "İhracat" başlıklı 8. maddesine göre "ihracat bedellerinin tasarrufu serbesttir. Bakanlık, ihtiyaç duyulması halinde ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir. İşte sadece bu kadar!.. Meşhur 32 Sayılı Karar’ın "Yetki" başlıklı 20. maddesine göre "Bakanlık [...] haklı ve mücbir sebeplerin varlığı halinde döviz getirme sürelerini uzatmaya ve döviz getirme zorunluluğunu kısmen veya tamamen kaldırmaya, kararda görülen miktarları değiştirmeye ve miktar belirlemeye yetkilidir." İşte sadece bu kadar!.. Bu çerçevede Bakanlık, İhracat Bedelleri Hakkında çıkarmış olduğu 2018-32/48 sayılı tebliğin 12. maddesinde Merkez Bankası’na "söz konusu tebliğin uygulanmasına yönelik olarak Bakanlıkça belirlenecek usul ve esasların ilan edilmesi, yani sadece bakanlığın kararını duyurmak için ilan etme görevi vermiş bulunmakta. Zaten Bakanlık, kendi yetkisini devredemediği gibi yetkili olmadığı bir konuda Merkez Bankasına görev ve yetki verme yetkisi bulunmamakta. 32 sayılı Kararın "İhracat" başlıklı 8. maddesinde "ihracat bedellerinin tasarrufu serbesttir" denilmiş olup Bakanlığa "sadece" ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapma yetkisini verilmiş; bir kısmının satılmasına karar verme yetkisi bulunmamaktadır. Görüleceği üzere Merkez Bankası’nın da ihracat bedellerinin bir kısmının Merkez Bankası’na satılması veya Türk Lirası’na çevrilmesine karar verme yetkisi yoktur. Merkez Bankası’nın görevi 32 sayılı Karar’ın 23. maddesinde belirtilen bankalar, yetkili müesseseler, aracı kurumlar düzenlenen "Döviz alım ve satım belgeleri ile Türk Parası Transfer Belgeler” ile ilgili usul ve esaslar Merkez Bankası’nca düzenlemekten ibarettir. Hal böyle iken bakanlık ve TCMB’na yönelik şu sorular olumlu cevaplamak mümkün müdür? - Bakanlık hangi yetkiyle böyle bir tebliğ çıkarılmasını istemiştir? - Bakanlık; böyle bir karar alma yetkisi olduğu düşüncesinde ise bunu niçin kendisi çıkarmamış, Resmi Gazete’de ilan etmemiş; hangi sebeple yetkili ve görevli olmayan Merkez Bankası’nın çıkarmasını istemiştir? - Bakanlık hangi yetkiye dayanarak Merkez Bankası’na böyle bir genelge çıkarma talimatı vermiştir? - Merkez Bankası, bakanlığın yetkili olmadığı 32 sayılı Karar’a uyarsız bir talimatı ne sebeple kabul etmiştir? - Aynı şekilde Merkez Bankası, görevi ve yetkisi olmadığı halde hangi yetkiye dayanarak böyle bir tebliğ çıkarmıştır? 32 Sayılı karar ile ihracat bedellerine dilediği şekilde tasarruf etmek serbest bırakılmış iken yetkileri bu kararın formalitelerini uygulamak ve düzenlemekten ibaret olan Hazine ve Bakanlığı ile Merkez Bankası’nın ihracat bedelinin %40'ını Merkez Bankası’na, üstelik de Merkez Bankası’nın belirleyeceği kurdan satmaya zorlayarak ihracatçıları bir nevi SWAP yapmaya zorlaması hukuka uyarsızdır. Merkez Bankası’nın piyasa işlemlerine kendi fiyatını empoze ederek müdahale etmesi de ihracatçıları zarara uğratması da haksız ve hukuka uyarsızdır. Öte yandan ihracatçılara döviz alışında kur koruma garantisi verilmesi de vergilerin bir kesimin menfaatine kullanılması yönüyle Anayasa’nın eşitlik ilkesine de aykırıdır. Daha da önemlisi, Bakanlığın ve Merkez Bankası’nın 32 sayılı karara uyarlığı tartışmalı kararlar alması ve yöntemler izlemesi piyasaların güvensizleşmesine, ekonominin güç kaybetmesine ve topyekûn refahın düşmesine neden olmaktadır. Bu bariz esas ve usul hatasından bir an önce dönülmesi sadece ihracatçıların değil, ülkemizin ve hepimizin yararına olacaktır. Bu sayfada Kanun hükmünde kararname nedir Kanun hükmünde kararname ne demek Kanun hükmünde kararname ile ilgili sözler cümleler bulmaca kısaca Kanun hükmünde kararname anlamı tanımı açılımı Kanun hükmünde kararname hakkında bilgiler resimleri Kanun hükmünde kararname sözleri yazıları kelimesinin sözlük anlamı nedir almanca ingilizce türkçe çevirisini bulabilirsiniz. Kanun hükmünde kararname nedir, Kanun hükmünde kararname ne demek Kanun hükmünde kararname; bir hukuk terimidir. Bakanlar Kurulu tarafından yayımlanan ve kanun değerinde olan karar Kanun hükmünde kararname hakkında bilgiler Kanun Hükmünde Kararname kısaltılmış hâli KHK, genel tanım olarak yasama organının konu, süre ve amacı belirleyen bir yetki kanunu ile verdiği yetkiye veya doğrudan doğruya anayasadan aldığı yetkiye dayanarak, hükümetin çıkardığı, maddi anlamda kanun gücüne sahip, parlamentonun tasdiki ile şekli ve organik anlamda kanun gücünü kazanacak olan kararnamelerdir. Türkiye'de 1982 Anayasasının 87. maddesi ile, "Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek" TBMM'nin görev ve yetkileri arasında 91. maddesinde de KHK çıkarma yetkisi verme hususu düzenlenmiştir. Kanun hükmünde kararname anlamı, tanımı Kurulu Kurulmuş olan, yerleşmiş, Geçerli olan kural. Yasa. Dikdörtgen biçiminde, bir köşesi kesik, yassı bir sandık üzerine gerilmiş tellerden oluşan, tırnak adı verilen çalgıçlarla çalınan ince saz Değişmeyen, düzenli durum, düzenlilik, yöntemlilik. Türk müziğinde, taksim yaparken ana makama dönüş. Herhangi bir durum için tartışılarak verilen kesin yargı, hüküm. Değişmez olma. Tam ölçüsünde, ne az ne çok. Bir iş veya sorun hakkında düşünülerek verilen kesin yargı. Bu yargıyı bildiren Bir kişinin soyundan gelenlerin hepsi. İstekleri, düşünceleri karşıt olan iki kişiden veya iki topluluktan her biri. Ön, arka, sağ, sol, üst, alt vb. yanların her biri. Yöre, yer. Yön, yan, doğrultu. Bir şeyin belli bölümü, Kitap, gazete vb. okunacak şeylerin basılıp dağıtılması, neşir. Yayma işi. Herhangi bir eserin radyo ve televizyon aracılığıyla dinleyiciye, seyirciye ulaştırılması, Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet. Bir değişkenin veya bilinmeyenin sayı ile anlatımı. Kişinin isteyen, gereksinim duyan bir varlık olarak nesne ile bağlantısında beliren şey. Bir ulusun sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik ve bilimsel değerlerini kapsayan maddi ve manevi ögelerin bütünü. Bir şeyin para ile ölçülebilen karşılığı, bedel, kıymet, paha, valör. Üstün, yararlı nitelikleri olan kimse. Üstün nitelik, meziyet, Ayrıntıları göz önüne alınmayarak bütünü bakımından ele alınan. Herkesin yararlanabileceği yer, nesne. Bir genelleme sonucunda elde edilen. Yetkisi ve sorumluluğu çok olan. Bir şeye veya bir kimseye özgü olmayıp onun bütün benzerlerini içine alan, Bir kavramın niteliklerini eksiksiz olarak belirtme veya açıklama, Yasa koyma, yasa yapma, teşri. Genel, soyut, objektif ve sürekli nitelikte kurallar Bir görevi, bir işi yerine getirmekle yükümlü kuruluş. Vücudun, belirli bir görev yapan ve sınırları kesin olarak belirlenmiş bölümü, uzuv. Sayfa düzgün görüntülenmiyorsa, lütfen sayfayı yenileyin. F5 Bu bulmacanın çözümü 6 harftir ve S A harfi ile başlar Aşağıda, 1961 1980 arası TBMMde olan karar organı için doğru cevabı bulacaksınız, eğer bulmaca'ü bitirmek için daha fazla yardıma ihtiyacınız olursa navigasyonunuza devam edin ve Arama fonksiyonumuzu deneyin. CodyCross İspanya'ya Yolculuk Grup 852 cevabı biliyor musun? CODYCROSS İspanya'ya Yolculuk Grup 852 Bulmaca 3 Bir filmde, tiyatroda performans sergileyen kişi Naim süleymanoğlunun kaldırdığı spor malzemesi Seyahat veya sigorta firmasının yetkili ofisi Dünyanın ikinci en uzun nehri Eurovisiona ev sahipliği yapmıştı, abdi arena Yan yan gitmesiyle tanınan böcek bir burç Kemal sunalın bir iş hanı çaycısını oynadığı film Fizikte gerilim Şeklinden dolayı tatar böreği bu isimle de bilinir Çocuk masalında, prenses bu kadar süre uyuyordu Binlerce km ötedeki yer için söylenir, dünyanın Giresunun doğankent ilçesinde yer alan şelale Çek cumhuriyetinin para birimi diğer bulmacar Senato İlk çağlarda çeşitli siyasal meclislere verilen ad Yüksek karar organı Senato Eski roma meclisi Romada soylu insanlardan oluşan meclis topluluğu Antik romada meclis benzer bulmaca Yüksek karar organı Tbmmde ilk konuşmayı yapan sinop milletvekili Eskiden, bakanlar için tbmmde açılan soruşturma Tavan arası, toprak damlarda döşeme agaçlarının arası Tülbent ile patiska arası ince patiska arası ince pamuklu bir bez Ağır bir hastanın toplanan birkaç hekimin birlikte verdikleri gerekçeli karar Azimli olarak, karar vererek, niyet ederek Belirlenen amaç veya hedeflere ulaşmaya yönelik karar ve eylemler bütünü Bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücü Bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücü, istem Bir yerde karar kılma, yerleşme Birlikte yapılmasına karar verilen bir işten tek taraflı cayan kimse En basit konularda bile karar veremeyen En basit konularda bile karar verip harekete geçmeyi engelleyen, hastalık d Kararla ilgili, karar verme niteliğiyle ilgili Karar verme Karar veremeyen, mütereddit Kesin karar veren Kesin karar Klasik türk müziğinde segah perdesinde karar eden bir makam Son Bulmacalar Gazanfer özcanın eşi olan tiyatrocu Yanına , yaptıklarının zararını görmemek Rus yazar dostoyevskinin birinci adı Mitolojide yunan tanrılarının evi olan dağ Nejat uygur oyunu, sizinki can da bizimki mı Durduran yumruğun yolu adlı felsefesi olan aktör Bu dizide ayça ayşin turan ve furkan andıç var Kitab ı bahriyenin yazarı Karar Verme Nedir? Karar verme, özellikle bir ekip veya kuruluşta çalışırken, önemli bir konuda hayati bir seçim yapma veya eylem yapma süreci olarak tanımlanabilir. Yemek yemek istediğimiz yiyeceklerden işe almak istediğimiz kişilere, bütün bunlar yaşamlarımızda hemen hemen her gün aldığımız kararlar. Kararlarımız eylemlerimizi büyük ölçüde etkiliyor ve bu yüzden de yaşamlarımızın ayrılmaz bir parçası. Evde veya kişisel olarak kararlar aldığımızda, başkalarını zorlukla etkiliyorlar. Fakat işyerinde, işyerinde veya grupları içeren başka herhangi bir alanda kararlar alındığında, diğerleri üzerinde de büyük bir etki yaratabilir. Bu yüzden bu gibi durumlarda, mükemmel karar verme becerisine sahip olmak çok önemlidir. İyi Karar Verme Becerisi Nedir? Karar vermek işyerinde önemli bir beceridir ve lider olmak istiyorsanız son derece hayati bir öneme sahiptir. Birini işe alma kararı ya da bir projeyi tamamlamak için uyarlama süreci ya da iyi karar verme becerisine sahipseniz daha sonra hiçbir zaman yanlış gitmeyeceğiniz bir strateji veya bu stratejiyi takip etmek için bir strateji yapın. Karar verme süreci Bir durumu analiz ederek, bilgiyi birleştirerek ve benzeri diğer kararları değerlendirerek doğru seçimleri yapma sürecidir. Bu karar alma süreci, tüm bilgileri ve alternatif çözümleri değerlendirerek en iyi kararları almanıza yardımcı olur. Bu durum alınan kararın en iyi ve tatmin edici karar olacağını garanti eder. 1. Kararı tanımlayın Bir karar verilmesine ihtiyaç varsa, kararın niteliğini başlangıçta açıkça tanımlamak çok önemlidir. 2. İlgili bilgileri toplayın Doğru karar vermek için gerekli tüm bilgileri toplayın. Şimdi bu iki bölümde yapılmalı İç – öz değerlendirme yoluyla bilgi aldış– kitaplar, online vb. 3. Alternatifleri tanımlayın Bilgi toplama sürecinde mutlaka birçok yol veya alternatifle karşılaşacaksınız. Yeni alternatifler oluşturmak için hayal gücünüzü bile kullanabilirsiniz. 4. Kanıtları tartın Olası alternatiflerin bir listesini aldığınızda, her bir seçeneği analiz etmeniz ve bunun sonucunu değerlendirmeniz gerekir. İlk adım için uygun olup olmadığını kontrol edin. Tüm alternatifleri öncelik sırasına göre sıralayın. 5. Alternatiflerden birini seçin Tüm değerlendirmelerden sonra, size uygun olan en iyi alternatifi seçmeniz gerekir. Ayrıca 2 veya daha fazla alternatifin birleştirilmesinden de faydalanabilirsiniz. 6. Harekete geçin Şimdi, yukarıdaki adımda seçilen alternatifi uygulamaya veya kullanmaya başlayarak eylemi gerçekleştirme zamanı. 7. Kararınızı ve etkilerini gözden geçirin Kararınızın sonucunu veya sonucunu gözden geçirin ve 1. adımda belirlediğiniz ihtiyacın çözülüp çözülmediğini kontrol edin. Hatta yeni bir karar almak için birkaç adımı tekrarlamanız gerekir. İyi Karar Verme Becerisi Neden Önemli? “Bir formül tüm sorulara uymuyor.” Bu gerçek hayatta da geçerli. Her durum kendi zorlukları ve sorunları ile farklıdır. Sonuç olarak bu gibi durumlara yaklaşmanın ve tüm sorunlarla mücadele etmenin farklı yollarını benimsememiz gerekiyor. Yanlış bir karar alırsanız o zaman işler aleyhinize olacaktır ama uygun kararlar alırsanız işler sizin lehinize çalışacaktır. Fakat hatırlamanız gereken bir şey, kararınızdan olumlu bir sonuç alma konusunda kendinize güvenmeniz ve doğrulamanız için karar vermede sistematik bir yaklaşım izlemektir. Son olarak, bir durumda daha fazla sıkıntı yaşamak istemiyorsanız iyi kararlar almak zorunludur. 7 Karar Verme Türleri Herhangi bir iş için karar verme süreci çok önemlidir. Uygun kararlar vermeden hiçbir şey olamaz. Ayrıca, bir kuruluş veya işletmeyle ilgili olduğunda, karar vermeden önce üzerinde düşünmeniz gereken birkaç şey vardır. Ayrıca bazı durumlarda, bazı önemli kararlar vermeniz gerekir. Bazen, dün hangi kararın doğru gözüktüğü yarın yanlış görünebilir. Eğer bir takımda bir karar alıyorsanız o zaman birçok fikir edinebileceğiniz açıktır. Bunlardan herhangi birini atmak tamamen yanlış olacaktır. Böylece optimum kararı vermek için, belirtilen son adımdan başlayarak daha yüksekleri takip edebilir ve ilerleyebilirsiniz. Karar ver ve sonunda ilan verin ve başkalarıyla iletişim ver ve yorum karar öner ve tartışmaya itiraz ve ortak karar için durumu açıklayın ve takımdan karar vermesini sorunu tanımlaması ve kararı vermesi istenir. İşyerinde Karar Verme Becerileri Nasıl Geliştirilir? Baskı ve stres zamanlarında, karar alma süreci çok önemli bir rol oynamaktadır. Karar vermek zor olsa da, herhangi bir zamanda karar vermeye hazır olmanız gerekir. Burada, karar verme becerilerinizi geliştirmenize yardımcı olacak bazı en iyi yolları listeledik. 1. Yaşamınıza biraz sanat ve kültür ekleyin2. Programlama veya dil becerilerinizi geliştirin3. Her yaştan insanla takılmak4. Egzersiz5. Yemek yaparken farklı bir şeyler deneyin6. Aktif ve sosyal online olun7. Artıları ve eksileri listeler. Karar Verme Becerilerinizi Geliştirmenin 18 Yolu Tüm bu yüzdenrden dolayı iyi karar verme becerisine sahip olmak gereklidir. Karar verme sürecinizi iyi yapılandırmak ve karar vermenizi geliştirmenin en iyi yollarını bilmek istiyorsanız aşağıdaki soruları kontrol edin. 1. Bir Karar Vermeden Önce Kesinlikleri Dikkatle Düşünün Seçenekler, büyük kitleden tekile kadar değişebilir. Kararınızın kesinliğini belirlemek karar vermede yardımcı olabilir. Çok az araştırma yapın ve bir karar vermeden önce bununla ilgili kesinlikleri dikkatlice değerlendirin. Alınacak karar daha küçük bir şeyle ilgiliyse, bağırsak hislerinizi her zaman düşünebilirsiniz. Bu sayede çoğu zaman doğru kararları vereceksin. 2. Karar Verme Nedenini Analiz Edin Bir karar vermeniz gerekiyorsa, özellikle önemli bir şey için, o zaman önce neden almanız gerektiğini analiz etmelisiniz. Sonunda kararınızı etkileyebilecek belirli bir akıl yürütme ve gündem olabilir. Kararınızdan doğacak sonuçları belirleyin. Bu yüzden bu kararın kim için olduğunu ve ondan kimin yararlanacağını analiz edin. Bu tür bilgiler kararınızı vermenin ve uygun bir seçim yapmanın bir nedenini yerine getirmenize yardımcı olabilir. 3. Sahip Olduğunuz Seçeneklerin Sayısını Belirleyin Çoğu durumda, ikiden fazla seçeneğiniz olacaktır. Bu durum uygun bir karar almak için kafanızı karıştırır. Bazen seçimler gizlenir. Bu yüzden son bir karar vermeden önce çeşitli seçenekleri araştırın ve bunları en iyi neyin işe yarayacağını, sonuçların ne olacağını ve daha bir diğerini yerine getirin. 4. Bilgilendirilmiş bir Karar Vermeyi deneyin Bir karar vermeden önce bununla ilgili sorular sormanız çok önemlidir. Karar kendiniz veya bir başkası için olabilir ama kararı en iyi şekilde verdiğinizden emin olun. Mükemmel bir yol, bir karar vermeden önce mümkün olduğunca fazla bilgi edinmektir. Kararınızdan kimler yararlanacak? Kararın sonuçları ne olacak? Sıralı bir seçim yapmadan önce böyle şeyleri analiz etmeye çalışın. 5. Kararınızı Anlamlandırdığınızdan Emin Olun Sağduyu, karar vermede bağırsak hissinden çok daha önemli bir rol oynar. Doğru seçimi yapıp yapmadığınızı belirlemenize yardımcı olabilir. Ne zaman karar verirsen, mantıklı geldiğinden emin ol. Belki de olumlu sonuç vermeyecek bir karar veremezsiniz ama mantıklı olursa asla kimseye zarar vermez. Sağduyunuzu dinleyin ve denemek için mantığınızı kullanın. Sizin sağduyunuz, iyi kararlar vermenize yardımcı olacak ve hatta her şey başarısız olduğunda, verimli kararlarla sizi topraklandırabilir. 6. Mantıklı Bir Karar Verin, Duygusal Olmadığına Karar Verin Kendinizi tuzağa düşürdüğünüz ve öfke, üzüntü ve gurur nedeniyle aldatıcı kararlar verme eğiliminde olduğunuz bazı durumlar olabilir. Bu açıkça duyguların tehlikeli olabileceğini gösterir. Daha tahrik edicidir ve yanlış kararlarla sizi indirebilirler. Karar vermeden hemen önce rahatlatıcı bir zihinle düşünün. Duygularını kontrol et ve uygun kararlar ver. Daha sonra tek ihtiyacınız olan mantıklı ve akıllıca düşünmek. 7. Geçmiş Deneyimlerinizden Öğrenin Kimse baştan mükemmel değildir. Hepimiz bir noktada ya da diğerinde yanlış kararlar verme eğilimindeyiz. Fakat bu, bir sonraki kararımız hakkında titizlikle düşünmemizi engellemez. Neredeyse her gün kararlar almak zorundayız. Dolayısıyla bundan korkmamalıyız. Çıkmanın en iyi yolu geçmiş deneyimlerimizden öğrenmek. Geçmiş hatalarımızı incelikle kabul etmeli ve uygun karar vermeyi araştırmalıyız, böylece bir daha ki sefere doğru kararı vermeliyiz. 8. Fayda-Maliyet Analizi yapın Nihai bir karara varmadan önce, tüm artıları ve eksileri ölçmeniz önemlidir. Bu durum en iyi kararı vermenizi sağlayacaktır. Fayda-maliyet analizi ile, kararınızdaki son sonuçları inceleyebileceksiniz. Sadece olumlu olanları değil, olumsuz olanları da tahmin edin. Bu şekilde bir karar verirken kaçırdığınız maliyetleri veya masrafları tahmin edebileceksiniz. 9. Seçimlerinizi Daraltın Maliyet-fayda analizi sürecinizi basitleştirmek için, size sunulan seçeneklerin seçeneklerini daraltmak akıllıca olacaktır. Daha fazla seçeneğiniz varsa, uygun bir karar almak zorlaşır. Ayrıca, daha fazla seçenek, herhangi bir karlı fırsatı kaçırabileceğiniz için daha fazla başarısızlıkla sonuçlanabilir. Daha az seçenekle, daha fazla gönül rahatlığı elde edecek ve daha kısa sürede uygun bir karar verebileceksiniz. 10. Önemini Değerlendirin Bir karar almak için harcayacağınız zaman, durumun önemine bağlıdır. Bazı durumlar sadece 10 dakika içinde karar almayı gerektirse de onaylanması birkaç gün sürebilecek başka kararlar da olabilir. Bu durum durumun önemine bağlıdır. Agonizing kararsızlığını azaltmak için, karar vermenin önemini ve bunun yaşamınız, işiniz ve bununla ilgili diğer önemli şeyler üzerindeki etkisinin ne olduğunu belirleyin. 11. Uygun Bir Karar Vermek İçin Bir Perspektif Tutun Bir durumla panik yapmayın. Her şeyin yanı sıra karar verme için gereken zaman çerçevesi hakkında uygun bir perspektifiniz varsa, karar vermeniz sizin için daha kolay olacaktır. Bu durum bir kararın önemini analiz etmekle yakından ilgilidir. Kararınız sizi ve başkalarını etkilemeyecekse, o zaman ileri gidebilir ve başarabilirsiniz. Uygulanabilir bir karar değilse, zamanınızı boşa harcamanın anlamı yoktur. En iyi yol, diğer seçenekleri aramaktır. 12. Grup Kararı Alırken Çatışmaları Yönetmeyi Öğrenin Bazen grup kararları vermek zorunda kalabilirsiniz. Bu bireysel kararlar almaktan daha karmaşıktır. Bunun nedeniyse farklı bakış açılarına ve ideolojilere sahip çeşitli bireylerin fikirlerini ve düşüncelerini içermesidir. Böyle bir durumda, yalnızca çatışmaları etkin bir şekilde yönetme becerisine sahip olduğunuzda daima olumlu bir sonuç alabilirsiniz. Çatışma yönetimini uygulamak, kazanma ve kaybetme durumu arasındaki farkları belirlemenize yardımcı olacaktır. Böyle bir durumda, iyi bir karar, tüm yönleriyle bir kazan-kazan durumu içeren bir karardır. 13. Önceden Planlayın Bu yine grup karar verme ile ilgilidir. Ayrıntılara önceden karar vermek en iyisidir, özellikle de grup kararları verirken. Bu durum ekip üyeleri arasındaki çatışmaları önlemeye yardımcı olacaktır. Grup tartışmaları bir etkinlik planlamak veya bir parti için çıkmak ya da ofiste bir şenlik planlamakla ilgili olabilir. Karar verme becerilerini geliştirir ve üyeler arasındaki sorunların olasılığını azaltır. 14. İhtiyacınız olduğunda şarj edin İddialı olmanız gereken bir zaman var. Takımdaki hiç kimse kesin bir karar veremezse, sorumluluğu üstlenebilirsiniz. Aksi takdirde, zamanınızı boşa harcayacaksınız ve duruma göre uygun bir karar vermeyeceksiniz. Üretken ve ilgili olabilirseniz, bunun için gidin. Bu durum başkalarının öne çıkmasını beklemek yerine, lider olarak durup karar almak için mükemmel bir yoldur. 15. Hataları tekrar etmeyin Karar vermeyi iyileştirmenin en büyük yollarından biri, geçmiş hatalarınızdan sorunları tekrarlamadığınızdan emin olmaktır. Pişman bir kararla yaşamak tıpkı kendi potansiyellerine zarar vermek gibidir. Bu durum gelecekteki olaylara hızlı ve etkin bir şekilde karar verme yeteneğinizi mahvedecektir. Bu yüzden geçmiş hatalarınızdan ders alın ve doğru bir karar vermeye çalışın. 16. Bir Karar Vermek İçin Çok Uzun Sürme Basit kararlar vermeniz gerekiyorsa, onları daha az zamanda eğlenceli bir şekilde yapmalısınız. Fakat kararın önemli bir konuda verilmesi gerekiyorsa, düşünmek için yeterli zaman ayırdığınızdan emin olun. Zaman çerçevesi arttığında, bu durum genel durumu daha kritik hale getirebilir. İyi bir yol, karardan gelen artıları, eksileri, pozitifleri ve negatifleri analiz etmek için her gün odaklanmış bir zaman dilimi ayırmaktır. Tüm sorunları taramak, daha iyi bir karar vermenize yardımcı olacaktır. 17. Gerçeklere Daha Fazla Odaklanın Kararlar almanız gerektiğinde, özellikle de profesyonel cephede, gerçeklere odaklanmak en iyisidir. Bir kararın sizi nasıl hissettireceğini ve göreceğini belirleyecek zaman ayırın. Problemi nesnel olarak çözmek mümkün mü? Eğer EVET Ardından tüm olası nedenleri sıralayın ve ego ile duygularınızı uzak tutun. Bununla birlikte gerçeklere bakmak tüm kişisel eksikliklerin giderilmesine yardımcı olacaktır. İşletmenizle ilgili bir konuda yardım istiyorsanız her zaman bunun için sormalısınız. Bu başarısız bir karara varmaktan iyidir. 18. Kararınızı Sorunuz Son fakat en az olmayan, nihai bir karar verdiğinizde, bunu sorgulamak her zaman en iyisidir. Başkalarının görüş ve tercihlerine dayanarak veya herhangi bir dış destek veya başkalarının tavsiyelerine dayanarak karar almış olabilirsiniz. Tüm bu durumlarda, uygun olmayan bir karar vermeniz ihtimali vardır. Dolayısıyla, karar vermeden önce daima kendinize sorular sorun. Kararlarınızın her zaman niteliksel olduğundan ve yalnızca niceliksel olmadığından emin olun. Bir gereklilik varsa o zaman en son endüstri trendlerini bile kontrol edebilirsiniz. Dolayısıyla, karar verme sürecinizin girdileri konusunda dikkatli olun. Etkili Karar Vermeyi Ne Önleyebilir? Burada etkili karar alma sürecini engelleyen birkaç faktör belirledik. Onlar 1. Bilgi Eksikliği2. Çok fazla bilgiye sahip olmak3. Çok fazla insan4. Kazanılmış İlgi Alanları5. Duygusal Ekler6. Hiçbir duygusal eki Sonuç olarak karar vermek her gün deneyimlediğiniz önemli bir süreçtir. Bazı kararlar küçük ve daha az önemli olabilirken, diğerleri büyük ve çok önemlidir. Bir kararın önemi ne olursa olsun, öğrenmeniz gereken tek şey doğru seçimler yapmak ve karar verme becerinizi en üst düzeye çıkarmaktır. GİRİŞ Çağımızdaki gelişmeler hayatın ritmini arttırıp, akışını hızlandırmaktadır. Bu hızlı tempo içerisinde karşılaşılan sorunlara aynı hızda fakat doğru çözümlerin de üretilmesi gerekmektedir. Sorunlar, gerek özel gerek meslekî ve sosyal hayatımızda çok ve çeşitli şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunlar ile baş edebilmek ayrı bir teknik’ gerektirmektedir. Ticarî yanı ile kurumsal bir kimlik içerisinde düşünebileceğimiz hukuk büroları veya avukatlık şirketleri de, bir işletme olarak bu teknikleri uygulamak zorundadırlar. Bu makalede, konu ile ilgili yol gösterici özlü bilgiler üzerinde durulmuştur. 1. BÖLÜM KARAR VERME 1 KARAR VERMENİN TANIMI VE ANLAMI İşletmelerde yönetim faaliyetlerinin temelini karar verme oluşturmaktadır. Ne yapılacak, ne zaman yapılacak, kimler tarafından, hangi kaynaklar kullanılarak yapılacak gibi sorular bir takım kararların verilmesini zorunlu kılmaktadır. Kıt kaynakların yalnızca tek kullanım yeri olsaydı insanlar için bir ekonomik karar verme sorunu olmazdı. Yönetimin odak noktası, amaçlara ulaşabilmek için etkin kararlar vermek ve bu kararların yerine getirilmesini, eyleme dönüşmesini sağlamaktır. Karar verme yöneticinin aslî görevidir . Karar verme birden fazla seçeneğin bulunması durumunda bunlar arasından bir seçim yapılmasıdır. Bir problemin varlığını algılamak, değişik kaynaklardan bilgiler toplayarak problemi tanımlamak, söz konusu problemin değişik çözüm yollarını ortaya koymak, bunları birbirleri ile karşılaştırarak en faydalı olanını seçmek ve böylece bir uygulama planı elde etmektir . Karşılaşılan problemler karmaşık veya basit olabilir. Alternatif hareket tarzlarından şartlara göre en uygununun seçilmesi gerekir. Problem çözme aynı zamanda bir karar verme faaliyeti, karar vermede bir problem çözme faaliyetidir denilebilir . 2 KARAR VERMENİN ÖZELLİKLERİ Karar vermenin birtakım özellikleri söz konusudur. Bu özellikler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır - Karar verme, problem veya problemlerin çözümünü amaçlayan bir faaliyettir, - Bir taraftan bir değerlendirmenin sonucu, diğer taraftan yeni bir olayın başlangıç noktasını oluşturan bir faaliyettir, - Geçmişi değerlendirerek gelecek için yapılan bir faaliyettir, - Bir planlama ve programlama işlevidir, - Bireysel veya grup faaliyeti özelliği taşıyabilir, - Sonucu kesin olarak belirlenemeyen olaylar üreten bir faaliyettir, - Çeşitli mantıkî analizlerin yer aldığı bir faaliyettir . 3 KARAR VERME SÜRECİ Yönetim, her yeni şarta göre yeni işletme kararları almayı gerektirmektedir. Yöneticiler denetleyemedikleri şartların zaman içindeki değişmelerini tahmin ederek denetleyebildikleri şartları bunlara göre değiştirerek bir sonuca varmak isterler. Karar almanın iki büyük boyutu vardır; - tahmin ve - planlama. İşletmenin, elinin altındaki her imkânı değişik ihtimallere yönelik tahminlere göre tasarlayıp planlaması gerekir. Doğru ve sağlıklı kararlar alabilmek için, işletmenin iç ve dış şartlarına ilişkin yeterli bilgilerin toplanması, değerlendirilmesi, söz konusu bilgilere dayanarak tahminlerin yapılması ve tercihlerin geliştirilmesi ön şarttır. Bu ön şart yerine getirildikten sonra, geliştirilen tercihler birbiri ile karşılaştırılır. İşletmenin amacı bakımından en faydalı olan tercih bulunur. İşte söz konusu en iyi tercihin seçilmesi ile karar alınmış olur. Bir sorunun çözümüne ilişkin ne kadar çok tercih geliştirilir ise, alınan karar da o kadar sağlıklı olur . Bir kararın çok kişi tarafından alınması her zaman tek kişi tarafından alınmasından daha üstündür. Bir sorunun çok sayıda kişi tarafından bütün boyutları ile tartışılması en etkin çözümleri mümkün kılar. Her bireyin üretici, yapıcı gücünden, bilgi ve tecrübeden faydalanılarak en etkin karar alınır . Kararlar mümkün olan en alt düzeyde alınmalı ve otorite alanını genişleterek insanlara sorumluluk verilmelidir. İşletmede çalışanlar yeteneklerini ortaya koydukça onların karar verme yetkileri artırılmalıdır. Pek çok karar yanlış olduğundan değil, onu veren insanın kararına yeterli derecede bağlı olmamasından dolayı başarısızlıkla sonuçlanır . Karar Sürecinin Başlıca Özellikleri - Psikolojik ve maddî yönlerden güç olması, - Pahalı olması, - Etkinlik ve akılcılığa dayanması, - Asgari bir serbesti ve yetkiye dayanması, - Geleceğe yönelik olması ve geleceği öngörmeye dayanması, - Bir zaman sürecini gerektirmesi, - Bir plan olması, geleceği görebilmeye dayanması, - Alternatif giderler doğurması, - Bir sorun çözme süreci niteliği taşımasıdır . Karar Vermenin Safhaları - Hangi temelde karar verileceği belirlenmelidir, - Karar vermek için gerekli bütün veriler toplanmalıdır, - Mevcut veriler çözümlenmelidir, - Alternatif çözümler tanımlanmalıdır, - Her alternatif ile ilgili ihtimaller araştırılmalıdır, - Alternatifler birbirleri ile kıyaslanmalıdır, - Alternatiflerden biri seçilip, uygulanmalıdır . 4 KARAR TÜRLERİ - Kullanılan yöntem ve bilginin kaynağına göre; seziş, olay, tecrübe, araştırma, örf ve adetlere dayanan kararlar, - Sürelerine göre; kısa, orta, uzun süreli kararlar, - Kapsam ve önemlerine göre; işletmenin tümünü, uzun süre için ya da işletmenin bir bölümünü kısa sürede etkileyecek teknik nitelikteki kararlar, - Kişilerin sayısına göre; ferdî ve grup kararları, - Örgütteki mevkiine göre; komuta ve kurmay kararları ya da tepe, orta ve alt kademe yönetimi kararları, - İlgili işletme fonksiyonuna göre; personel, muhasebe gibi kararlar, - Birbirleri ile bağlantı ve ilişkilerine göre; birinci derecede esas veya bağımsız kararlar, ikinci derecede talî veya bağımlı kararlar, - Karardan beklenen sonucun alınmasındaki belirsizlik derecesine göre; belirsizlik derecesi düşük olan rutin ve tekrar niteliğindeki kararlar ile belirsizlik derecesi yüksek olan kararlar, - Uygulayıcı veya ilgililerin karar vermedeki yetki derecesine göre; merkezî kararlar, ademî merkezî kararlar, aşağıdan yukarıya kararlar, - Karar organını meydana getiren üyelerin karardaki oy sayısına göre; oybirliği ile alınan kararlar, oy çokluğu ile alınan kararlar , - Uygulama oranının yorumlama yetkisinin kapsamına göre; harfiyen uyulacak kararlar, yorumlama kararları, - İşletmenin yaşam ve evresine göre; kuruluş alanına ilişkin kararlar, yaşama ve gelişme evresine ilişkin kararlar, reorganizasyon evresindeki kararlar, - Karar organını oluşturan çıkar gruplarının sayısına göre; tek taraflı, iki taraflı, çok taraflı kararlardır . 5 KARAR VERME TEKNİKLERİ Gelişigüzel Yöntem Sezgisel Karar Alma Yaklaşımı Bir problemin varlığını ortaya koyarken, çözüm yollarını geliştirirken ve bunlardan birini seçerken, bilimsel bir çabada bulunmaksızın, yalnızca tecrübeden, görmüş geçirmişlikten ve sezgiden faydalanılması, karar almaya sezgisel olarak yaklaşıldığını gösterir. Karar verilirken değerler, duygular, siyasî ve eğitime ait etkilerle “en iyi çözüm” yerine “en tatmin edici çözüm” yeğlenir. İstenilen sonuca ulaşılır ise hep aynı yönde uygulamada bulunulur. Aksi halde başka bir karar denenir . Hemen hemen hiçbir üretici yönü yoktur. Geçmişte uygulanan bir plan, şartlar sürekli değiştiği için aynı sonucu vermeyebilir. Bu durumda zaman kaybı ve grup moralinin bozulması kaçınılmazdır. Karar alınırken, kişi ve işletmelerin geçmiş tecrübeleri, başka kişi ve işletmelerin geçmiş tecrübeleri ve şu andaki uygulamaları, göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak bu göz önünde bulundurma, karar almada tek ölçü olmamalıdır. Özellikle bilimsel yöntemlerden faydalanılarak geliştirilen çözümler ile birlikte göz önünde bulundurulmalıdır . Rasyonel Yöntem Bilimsel Karar Alma Yaklaşımı Karar verirken problemlere sistemli bir açıdan bakılmakta ve çözümlerde bilimsel yöntemler kullanılmaktadır. Kurucusu ve önderi Amerikalı Frederic Winslow Taylor’dur . Bazı soruların akılcı bir sıra ile sorularak, ulaşılan cevaplara göre alınan karardır. Bu sorular şunlardır - Ne biliniyor Veriler ve bunlar arasındaki ilişkiler. - Ne yapılabilir Varolan tercihler nelerdir - Ne isteniyor Karar . Bilimsel Karar Verme Aşamaları Problemin Tanımlanması Çözümlenmesi gereken bir problemin olup olmadığını, problem varsa, bunun boyutlarını ortaya koymaktır. Problemin varlığını ortaya koyduktan sonra bu problemin nereden kaynaklanmakta olduğunu, problem kaynaklarının nasıl ortadan kaldırılabileceğini araştırmak gerekir . Çözüm Yollarının Tasarlanması Bir problemin çözümü için yalnızca bir tek yol varsa, karar verecek bir durum yoktur. Karar gerektiren bir problemin olabilmesi için, problemin birkaç yoldan çözümlenebilmesi gerekir. Belirli bir problemi değişik yollardan giderek çözümleyecek tercihler geliştirmeye çalışılır. Uygulama imkânı olan çözüm yolları bulunmaya çalışılmalıdır. İşletmede hoşgörülü bir ortam oluşturularak yapıcı, üretici fikirlerin kolayca yeşermesi sağlanabilir . Muhtemel Sonuçların Tespit Edilmesi Tek tek her tercihin uygulanması durumunda, karşılaşılabilecek sonuçların tahmin edilmesi gerekir. Bütün iç ve dış etkenler göz önünde bulundurularak, sağlıklı bir sonuç tahmini yapılabilir . Sonuçların Karşılaştırılması İşletmenin amacına en çok katkıda bulunan tercihi seçmek gerekir. Kısa, orta ve uzun dönem işletme çıkarları göz önünde bulundurulmalı, ekonomik düşünülmelidir. Kaynakları en uygun biçimde kullanacak, yeni işletme yatırımlarına en az yol açabilecek, kamu çıkarlarına uygun olan tercih seçilmelidir . Uygulama Planının Seçilmesi En iyi tercihi seçip uygulamak gerekir. Bazı kısıtlayıcı şartlar nedeni ile en iyi tercih uygulanamıyor ise, tercih sıralamasındaki daha iyiler ile yetinilmelidir. Uygulamaya geçilmesi yeterli para, teknik ve zaman gerektirir . 6 KARAR VERME ORTAMLARI Karar Vermede Belirlilik Ortamı Karar alınırken, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tam ve yeterli bilgiler toplanabiliyor ise, şimdiki zamanda ne olup bittiği tam olarak biliniyor ise ve gelecekte de nelerin olacağı yüzde yüz bir ihtimalle tahmin edilebiliyor ise, belirlilik ortamında karar alınıyor demektir. Çok ender durumlar dışında pek söz konusu değildir . Karar Vermede Risk Ortamı Karar alırken, geçmişte nelerin olduğu, şimdi nelerin olmakta olduğu ve gelecekte nelerin olacağı, yüzde yüz bir kesinlikle değil de yüzdeli bir kesinlikle biliniyor ise, risk ortamında karar alma söz konusudur. Sonuçların gerçekleşmesi kesin değil, ihtimallere dayalıdır . Karar Vermede Belirsizlik Ortamı Karar alırken, geçmiş zamana ilişkin, şimdiki zamana ilişkin ve gelecek zamana ilişkin hiçbir bilgi yok ise, belirsizlik ortamında karar alma durumu ile karşı karşıya kalınır. Bu konuda önce yaşanmış bir tecrübe, şu anda uygulanan bir durum, gelecekte beklenen bir tahmin yoktur. Belirsizlik durumlarında karar vermek zordur ve gerilim meydana getirir . Belirsiz Şartların Özellikleri - Sorun ya da fırsatın kendisi belirsizdir. - Varolan bilgi pek az ya da güvenilmeyen türdendir. - Bilginin yorumunda çelişki vardır. - Hedefler belirsiz, çok fazla ya da çelişki halindedir. - Sebep-etki ilişkileri açık değildir . Belirsizlik ile Nasıl Başa Çıkılır? - Belirsiz bir durumun varolduğunu kabul edin. - Belirsizliğe karşı toleranslı olun. - Kendi inanç, yargı ve fikirlerinizin bilincine varın. - Farklı fikir, yargı ve inançlara sahip olsaydınız, belirsiz durumlarda bilginin nasıl yorumlanacağını düşünün. - Mantıklı olmaya çalışmayın . 7 BAŞLICA YÖNETİM BİÇİMLERİNDE KARAR VERME Amacı Kâr Olan Yönetim Bu tür yönetimlerde alınan kararlar genellikle, kâr ölçütü ile değerlendirilir . Katılmalı Yönetim İşletmelerde her düzeyde bir takım kararlar alınır. Bir karar hangi düzeyde alınırsa alınsın, eğer karar alınırken; - astların da fikirleri alınıyor, - onlar ile bu konuda bazı tartışmalar yapıldıktan sonra karar alınıyor, - karar almaya astlar da katılıyor ise, bu durumda katılmalı yönetim söz konusudur. Yapılan araştırmalar, katılmalı yönetimin büyük faydalar sağladığını göstermiştir. Katılmalı yönetimde astlar, problemin çözümüne kendi önerilerinden daha da güzel çözüm önerilerinin olabileceğini görmektedirler. Böylece, dar görüşlülükleri ve inatçılıkları azalmaktadır. Alınan kararlara katıldıkları için, bu kararları benimsemekte ve büyük bir inançla uygulamaya çalışmaktadırlar . Grup üyeleri arasında alınan kararlar grup bağlılığını olumlu yönde etkiler . Otokratik Yönetim Otokratik yönetimde üst, her şeyi bilir; karar alırken astları toplayıp, onların fikirlerini almaz. Astlara, yalnızca yöneticinin aldığı kararları uygulamak düşer. Üstün verdiği emirler kesindir. Yanlış bile olsa, astların emirleri değiştirme yetkisi yoktur. Her problemin en doğru çözümünü, yalnızca yönetici bilir . Merkezden Yönetim Bazı yöneticiler, alt düzeydekilerin aldığı kararların yanlış olma riskine katlanamadıkları için, karar verme yetkisini kendi ellerinde tutup, astlarına veya daha alt basamaklardaki yöneticilere devretmezler. Merkezden yönetim biçiminde, tam zamanında ve hızlı kararlar almak güçleşir . Ayrıcalıklara Göre Yönetim Yönetici astlarına güvenir. Onların işine karışmaz. Yönetici, ancak astların çözemediği bir sorun ortaya çıktığında devreye girer. Karar verme büyük ölçüde kolaylaşır. Yönetici zaman tasarrufu sağlayarak, daha hızlı ve doğru kararlar alınmasını mümkün kılar . Amaçlara Göre Yönetim Bir işletmede üst ve astların amaçlarını birlikte belirledikleri, sorumluluk alanlarını ve ulaşacakları hedefleri birlikte kararlaştırdıkları ve belirli dönemlerde söz konusu amaçların gerçekleşip gerçekleşmediğini birlikte inceledikleri bir yönetim biçimidir. İş görenlerin değerleme, karar verme, hızlı hareket etme yeteneklerinin gelişmesini sağlar . Sonuçlara Göre Yönetim Yöneticiler, astlara, işlerini nasıl yapmaları gerektiğini bildirmezler. Ast, söz konusu sonuçlara işletmenin genel politikalarının ışığında en iyi biçiminde nasıl ulaşılabileceği konusunda karar verme özgürlüğüne sahiptir . Kurul Grup Yönetimi Karar alma yetkisi, bir kişinin elinde değil bir grubun elindedir. Yönetim kurulları sağlıklı kararlar alınmasını mümkün kılar. Ancak karar alınması uzun zamanlar alır . 8 İYİ KARARIN NİTELİKLERİ - Etkili, kararın alınmasını gerektiren sorunu çözücü, bizi rahatsız eden etkenleri ortadan kaldırıcı veya istediğimiz şeyleri bize sağlayıcı özellikte olması. - Verimli olması, gerek kararın alınması, gerek uygulanmasında yükleneceğimiz giderlerin, elde olunacak gelirden fazla olmaması veya imkânlar ölçüsünde düşük bulunması. - Kararın hızla alınması ve hızla vakit kaybetmeden uygulanması. Karar süreci belli bir zaman gerektirir. Bu zaman süresinin gereğinden fazla olması, kararın etkinliğini etkileyebilir. - Kararın zamanında alınmış olması. Bir sorunu çözmek ya da bir hedefe ulaşmak söz konusu olduğu hallerde, harekete geçmenin ve bunun için de gerekli olan kararın zamanının iyi seçilmesidir . 9 İYİ KARAR VEREBİLMENİN ŞARTLARI Öznel Şartlar Karar verenin yetenek ve zihinsel, manevî, ruhî nitelikleri yani kişiliği ile ilgili olan şartlar öznel şartlardır . Nesnel Şartlar Karar veren kimsenin kişiliği dışında kalan etkenlere ise nesnel şartlar diyoruz . İyi karar alınmasına yardım edecek etmen ve şartlar - Her karar mevkiinin belli bir süre içinde verebileceği kararların en uygun sayı ve kalitesini belirlemelidir. - Karar mevkiini optimal yetki ve sorumluluk ile donatılmalıdır. - Karar mevkiini tam bilgi sağlama imkânı verecek araç ve yöntemler ile donatmalıdır. - Karar mevkii ile onu işgal edecek yönetici arasında uygunluk bulunmasını sağlayacak tedbirlere başvurulmalıdır. - Yöneticileri kuruma bağlı kılmaya yardım edecek özendirme ve motivasyon araçlarından faydalanmalıdır . 2. BÖLÜM PROBLEM ÇÖZME GİRİŞ Problem çözme yeteneği, yöneticiliğin mihenk taşıdır. Sorunlar yöneticinin işinin sürekli bir parçasıdır. O yalnızca doğru bir çözüm bulma değil, insan faktörünü hesaba kattığı için başarılı olacak tek çözümü bulma ihtiyacındadır . Problem çözmenin yöneticinin yaşamındaki önemi kurumlardaki sorunların sürekli olarak ortaya çıkmasından kaynaklanmaktadır. Yöneticinin karşılaştığı sorunlar; bilinen ya da yeni durumlar ile, kişiler arası ilişkiler ile ilgili olabilir. 1 PROBLEM ÇÖZME Problem Nedir? Problem; hali hazırda hazır cevabı bulunmayan duygusal uyarı karşısında duyulan psikolojik rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık, etkisi devam ettiği sürece, işlerin aksamasına ve personelin dengesinin bozulmasına neden olur. Bunların sonucunda verim azalması ve eksik, yanlış iş ve ürün üretilmesi gibi olumsuzluklar da meydana gelebilir. Kepner ve Tegoe’nun tanımına göre problem “Sorunlar ancak işler yolunda gitmediği zaman var olur” olmaması gereken bir şeyler oluyor ise, ya da olması gereken bir şey olmuyor ise ortada bir sorun vardır. Problem Nasıl Tespit Edilir? Problem bir takım belirtiler ile varlığını belli eder. Örneğin; Bir şirkette - Daralan pazar payı - Azalan satış cirosu - Düşen kâr oranı gibi olgular bu şirkette bazı problemlerin bulunduğunu gösterir. Yöneticiler bu olgulara dikkat etmelidir. Personelden pazar payı, satışlar ve kâr oranına ilişkin raporlar istenmeli ve incelenmelidir. Gözardı edilen problemleri belirlerken şu kriterlere dikkat edilir - Önemli hedefler tespit edilir. - Nasıl ve ne zaman ölçeceğiniz tespit edilir. - Ölçütler kullanarak problemler tespit edilir. Problem Çözme Problem çözme, temelde sorunun nedenini belirlemek için eldeki bilgiyi kullanmak ve aynı bilgiyi kullanarak çözüm yolunu bulmaktır. Eğer problemi çözme ile görevli kişi iseniz, verileri bir araya getirmeniz, belli maddeler arasındaki ilişkiyi ortaya koyacak ve bir sonucu haklı çıkaracak şekilde veriler üzerinde bir yapı kurmanız ve bu arada faydalı bilgi ile yanıltıcı bilgiyi birbirinden ayırmanız gerekir. Problem çözme yolu ile etkili kararlara ulaşmak başarılı yönetimin gereklerindendir. Yöneticinin problem çözme yeteneğini geliştirmesi gerekir. Bu yeteneği geliştirmenin ön basamakları; - Sorunları görebilmek - Sorunları incelemeye istekli olmak - Sorunların çözümünde, bilimsel sorun çözme yaklaşımını uygulamaktır. Yöneticinin karşılaştığı sorunların çoğu insanlar ile ilgilidir. İnsan unsurunu doğru bir şekilde ele almak başarılı çözümler bulmak için zorunludur . Ortaya çıkabilecek sorunları önceden tahmin ederek, bunları önleyici doğrultuda plân yapılması iyi bir yönetimin esaslarından biridir. Ancak en ince noktaların dikkate alınarak planlandığı şartlarda bile çeşitli sorunların ortaya çıkması muhtemeldir. Önemli olan, sorunun ortaya çıkardığı yan etkilerin zarar vermesine engel olmak için, zaman kaybetmeden sorunun çözümlenmesidir. Problem Çözme Aşamaları - Ulaşılamayan hedefi belirleyin. - Mevcut bilgiyi sorgulayın. - Muhtemel nedenleri bulun. - Muhtemel nedenleri deneyin, birini seçin. - Muhtemel çözüm yolları geliştirin. - Çözüm yollarının sonuçlarını belirleyin. - Muhtemel en iyi çözüm yolunu seçin. 2 PROBLEM ÇÖZME TEKNİKLERİ Vic Hall adlı bir kişinin dediği gibi “Problemlerin daima tek bir çözümü vardır, ta ki bir başkası, bir başka çözüm buluncaya kadar” . Problem çözümü konusunda, günümüzde uygulana gelen bir takım teoriler, modeller, yöntemler vardır. Bunların bazıları - Problem çözümüne yardımcı düşünme yöntemleri - Iraksamalı düşünme - Yakınsamalı düşünme - Beyin fırtınası - DAADİ modeli Iraksamalı Düşünce Iraksamalı düşünmede, sorunu çözmeye çalışmadan önce, onun üzerine mümkün olduğunca çok ve çeşitli açılardan düşünürsünüz. Amacınız yalnızca sorunun ne olduğu hakkında bir fikir edinmektir. Bu yöntem “Varsayımsal deneme-yanılma yöntemi” olarak da tarif edilebilir. Belirtileri düşünün. Bunları, bütün tabloyu birden görebileceğiniz şekilde, varsayımsal bağlantılar ile birbirine bağlayın. Bu sürecin bir yerinde, sorunu tanımlamayı başarabilirsiniz. Bu bir anlamda da, bir ressamın elindeki boyalar ile boş bir tuvali doldurmasına benzer. Ele aldığınız durumun içerdiği çeşitli anlamlar ve ilk başta kopardığınız nedenler bağlantılar, yaptığınız tabloda tekrar ortaya çıkar. Sorunu tanımlama süreci içinde, çözümü de görmeniz ya da sezmeniz muhtemeldir . Yakınsamalı Düşünme Yakınsamalı düşünmeyi uyguladığımızda, bazen sorunun bir parçasını çözmekle, tümünü çözebilecek duruma gelirsiniz. Önce, sorunu yapabileceğiniz kadar küçük parçalara bölersiniz. Sonra her parçayı inceleyerek, en çok hangisinin üzerinde çalışmaya değecek kadar önemli olduğuna karar vermeye çalışırsınız. Özellikle yayılmış sorunlar, bazen parçaları alışılmamış bir tarzda birleştirme yolu ile de çözülebilir . Beyin Fırtınası 1938’de Alex Osborn’un ortaya attığı bir yöntemdir. Beyin fırtınasında yapıcı, üretici düşüncenin her türlüsünü soruna uygulayabilirsiniz, ama kontrollü ve sistematik bir şekilde . Çok sayıda fikri, bir grup insandan kısa sürede elde etme tekniklerinden biridir. İyi yürütülen bir seans sonunda yüzlerce fikir oluşturulacaktır. Bu fikirlerin hepsi hesaba katılır, en akla uygun olmayan hatta aptalca fikirlerin bile işe yaradığı bir yer vardır –en azından, kahkahalara zemin hazırlayarak gerginliği azaltırlar-. Beyin fırtınası seanslarında ortaya yüzlerce düşünce 200-1200 arası konabilmekte ise de, bu çalışmanın soruna mutlaka bir çözüm getireceğinin bir garantisi yoktur . Beyin fırtınası seansları diğer toplantılardan daha az “formel” görünmesine rağmen, toplantının nasıl yönetilmesinden ve nelerin söylenmemesine kadar, gözetilmesi gereken pek çok gizli formaliteyi içinde barındırır . Beyin fırtınası seansları en fazla –birisi yönlendirici veya yazman olarak- sekiz kişiden oluşur. Seans süresi de en az üç, dört saat olmalıdır . Beyin Fırtınasının Temel Kuralları - Artık kimsenin aklına bir şey gelmeyinceye kadar, kesintisiz bir şekilde fikirler üretmek. - Grup hazır olduğunu söyleyinceye kadar, fikirleri değerlendirmek, analiz etmek ya da eleştirmek için durmamak. - Sonra fikirleri analiz etmek. - Çözüm alternatiflerini inceleyerek, konsensüs sağlayıp sağlamayacağına bakmak . Konsensüs sağlamak için aşağıdaki altı adım içinden gerektiği kadarını izlemek gerekir. - Çözüm için çeşitli fikirler ortaya atmak. - Kendi çözüm teklifinizi açıklayıp savunmak. - Anlaşmazlıkları gidermek. - Karar verilirken hangi sürece uyulacağını açıklığa kavuşturmak. - Alternatif öncelik sırasına sokmak. - Karar vermek . Beyin fırtınası seansından bir iki gün önce kısa bir toplantı gündemi almak katılımcılara faydalı olacaktır . Beyin fırtınasının avantajları, resmi bir toplantıyla karşılaştırılacak olursa, grup içinde çok daha düşük bir yasaklama, buna karşın çok daha yüksek bir coşku düzeyi bulunmasından gelir. Bireysel rekabetin çok iyi yönlendirilmesi gerekir. Öyle ki bir kişinin durmadan diğerinin üzerine çıkma uğraşından kaynaklanabilecek engeller oluşmasın . DAADİ Modeli Problemlerin etkili bir şekilde çözümü için önerilen modellerden biri de DAADİ Dinleme, Araştırma, Amaç Tespit Etme, Destekleme, İzleme modelidir. DAADİ sistematik olma ve süreç içinde geribesleme sağlama kriterlerini karşılar. Model, katı olmak şöyle dursun, yöneticiye nerede olduğunu göstereceği için, ona çok daha büyük bir özgürlük tanır. Ortaya çıkabilecek tali sorunlarında gerektiği gibi ele alınmasını ve her aşamanın başarıyla tamamlanıp tamamlanmadığının kontrol edilmesini sağlar. DAADİ, sorunun çözülmesi için gerekenden daha fazla zaman harcanmasına neden olmaz. Etkisiz yöntemler kullanmanın neden olacağı zaman israfını önler . Dinleme İyi dinleme, ilişki kurmanın güçlü bir yoludur. İyi dinlemenin başlıca özelliği, söylenen şeyi –olgu ve duyguları- diğer kişinin bakış açısından anlamaktır . İyi dinleme, sorun çözümünde işbirliği için gerekli ilişkiyi kurar, sorunu olan kişinin duygularını önemli bir faktör ifade edip rahatlamasını ve bu duyguların dikkate alınmasını sağlamak, sorunu olan kişinin gerçek kaygılarını açıklamasına yardım eder. Sorunu olan kişiye bu sorunu daha açık görebilmesi için fırsat ve cesaret verir; sorunu olan kişinin anlaşıldığını ve önemsendiğini görerek size güven beslemesini sağlar . Dinleyicinin, eşit taraflardan birini oluşturduğu sohbetlerin tersine, dinleme aşaması yöneticinin bilgi alan kişi konumunda olmasını gerektirir. O yüzden köklü bir tutum değişikliğini gerektirir ve bunun ilk işareti de dinleyicinin fiziksel duruşundaki değişikliktir. Dinleyici konuşanın kendini baskı altında hissetmeden, rahatça ifade etmesini sağlayacak şekilde sessiz kalmayı bilmelidir. Dinleyici, karşısındaki kişinin sözlerini özetleyerek, onun söylediklerini ve duygularını anladığını göstermelidir. Özet, dinleme aşamasının doğal duraklama anlarında yapılmalıdır . İyi dinleme, problem çözme sürecinin bütün aşamalarında geçerlidir . Araştırma Araştırma aşamasının amacı, istenen değişikliğin gerçekleşmesini sağlayacak amaçlar belirlemek üzere sorunun özünü ortaya çıkarmak için durumu incelemektir . Araştırma aşamasında genellikle altı beceri kullanılır; - Soru sorma - Yorumlayıcı özetler - Duyguları araştırma - Somut olma - Sonuçları test etme - Konu ile ilgili enformasyon sağlama. Sorular sormanın amacı, yalnızca karanlık noktaları açıklığa kavuşturmak değil, aynı zamanda araştırmayı daha derin bir düzeyde sürdürmektir. Yorumlayıcı özetler, yöneticinin ortaya çıkardığı iç görüleri karşısındaki kişiye geri yansıtmakla sorunun daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabileceğini hissettiği zamanlarda kullanılır. Yorumlayıcı özetler, sorunu olan kişinin onaylayabileceği ya da reddedebileceği bir tarzda ifade edilmelidirler . Bazı yöneticiler duyguları araştırmaktan çekinse de duygular sorunların hem ortaya çıkması, hem de çözülmesi açısından kritik bir önem taşır. Sorunu olan kişiler çoğu zaman duygularını ifade etmekte güçlük çektikleri için, yö

karar verme yetkisi olan bulmaca